Press ESC to close

EU-verkiezingen: GroenLinks-leider wil meer Europese investeringen

Bas Eickhout, nummer één op de lijst van GroenLinks-PvdA, is sinds 2009 Europarlementariër. “Een stagnerend Europa is een voordeel voor Poetin en Trump”, zegt hij tegen Nederlands Journaal. “Ze zijn bang voor een sterk Europa.”

De inzet is hoog voor de Europese groene partijen op 6 juni. Vijf jaar geleden volgden ze een golf van protesten tegen de klimaatverandering, gepersonifieerd door de Zweedse tieneractiviste Greta Thunberg, en wonnen 74 van de 751 zetels, hun beste resultaat ooit. In de daaropvolgende vier jaar heeft de klimaatcommissaris van de EU, Frans Timmermans, de Green Deal doorgevoerd, een ambitieus plan om het continent tegen 2050 koolstofneutraal te maken, en de natuurherstelwet, die tot doel heeft land- en zeegebieden te beschermen die zijn beschadigd door klimaatverandering. industriële vervuiling.

In 2024 waait de protestwind uit een andere richting. Boerengroepen kwamen in maart bijeen in Brussel om hun woede te uiten over de Green Deal en de natuurherstelwet, waarbij ze beweerden dat ze werden ondermijnd door detailhandelaren en overbelast door regelgeving.

De Europese Commissie reageerde door de Green Deal af te zwakken, zodat boeren hun gebruik van pesticiden in 2030 niet meer hoeven te halveren. De natuurherstelwet werd opgeschort nadat acht landen, waaronder Nederland, hun steun in de ministerraad hadden ingetrokken. .

“Dat is de reden dat deze verkiezingen zo belangrijk zijn”, zegt Bas Eickhout, sinds 2018 de Nederlandse leider van de Europese Groene Partij (hij deelt de post met de Duitse Terry Reintke). “We kunnen blijven doorgaan over extreemrechts, maar in dit geval zijn het de christen-democraten, centrumrechts, die hun steun voor de Green Deal hebben ingetrokken, en is de natuurwet afgebrokkeld onder een aanval van rechts.”

Uit de huidige opiniepeilingen blijkt dat de Groenen in juni zullen worden teruggebracht tot ongeveer 60 zetels, terwijl Identiteit en Democratie, waartoe de PVV-partij van Geert Wilders behoort, op maar liefst 100 zou kunnen eindigen, waardoor ze de derde grootste “familie”-groep in het parlement worden. De ID-fractie heeft de energietransitie van Europa aangevallen, bestempeld als een ‘totale mislukking’ en de doelstellingen van de Green Deal afgedaan als ‘utopisch’.

Eickhout betoogt dat de Europese Volkspartij, die wordt gedomineerd door christen-democraten, het initiatief aan extreemrechts heeft overgedragen door terug te komen op het klimaatbeleid om plattelandsgemeenschappen te sussen. “Ondanks de weerstand van de christen-democraten zijn we erin geslaagd wetten aangenomen te krijgen, maar als rechts sterker wordt, zal dat niet meer mogelijk zijn”, zegt hij. “De toekomst van onze natuur en ons klimaatbeleid zal tijdens deze verkiezingen echt worden beslist.”

Maar Eickhouts angsten gaan dieper. Het vooruitzicht dat Donald Trump terugkeert naar het Witte Huis heeft Europa gedwongen zijn steun aan Oekraïne op te voeren en het gevaar van Russische infiltratie onder ogen te zien. Maar verschillende partijen waarvan verwacht wordt dat ze winst zullen boeken, zoals de Duitse AfD, hebben nauwe banden met Rusland, en de Tsjechische regering beweerde vorige maand dat verschillende leden van het Europees Parlement op de loonlijst van Moskou stonden.

Europese kiezers zien misschien niet altijd het belang van het Europees Parlement in, maar Vladimir Poetin begrijpt het heel goed, zegt Eickhout. “De toekomst van onze democratie wordt nu bepaald in Oekraïne. Uiteindelijk wil Rusland heel Europa beïnvloeden. Als Oekraïne valt, zal dat ons aan de oostgrens verzwakken en dat zal gevolgen hebben voor de hele Europese Unie.”

Wilders mag dan zijn taalgebruik hebben gematigd en zijn al lang bestaande Nexit-beleid achter zich hebben gelaten, maar Eickhout zegt dat de extreemrechtse partijen nu dreigen de EU te ondermijnen door de banden tussen haar lidstaten losser te maken. “Mijn grootste zorg is een verzwakt Europa”, zegt hij. “Dat heeft gevolgen voor onze industrie, het heeft gevolgen voor ons klimaatbeleid, het heeft gevolgen voor ons defensiebeleid en het heeft gevolgen voor onze veiligheid.”

Poetin en Trump

“Laten we het simpel zeggen: een stagnerend Europa is een voordeel voor Poetin en Trump”, zegt hij. “Ze zijn bang voor een sterk Europa, want als we goed samenwerken, krijgen we een krachtige stem die Moskou en Washington – afhankelijk van wie er in Washington is – nerveus zal maken. Als het Europees Parlement verzwakt wordt, staat Europa stil, en als je stilstaat ga je achteruit.”

Het vertrek van Frans Timmermans, de architect van de Green Deal, om de linkse alliantie van Groenen en sociaal-democraten (GL-PvdA) te leiden bij de Nederlandse parlementsverkiezingen van vorig jaar, was een angstig moment voor de groene politici van Europa. In zijn plaats kwam Wopke Hoekstra, de voormalige christen-democratische minister van Financiën, die een jaar eerder zei dat de Nederlandse regering zou moeten overwegen om de deadline voor het terugdringen van de stikstofuitstoot te verlengen, zodat boeren “een eerlijk inkomen kunnen verdienen”.

Eickhout hekelde Hoekstra toen de milieucommissie van het parlement afgelopen oktober werd gevraagd zijn kandidatuur goed te keuren, met de vraag of hij een “groen jasje” had aangetrokken om de baan veilig te stellen. “Uiteindelijk hebben we besloten hem te steunen, maar onder de strikte voorwaarde dat hij op een aantal fronten presteert.”

Ondanks zijn aanvankelijke bedenkingen is Eickhout bemoedigd door de prestaties van Hoekstra tot nu toe: op de COP28-top in Dubai afgelopen december riep hij op tot een piek van de mondiale uitstoot “uiterlijk” in 2025 en hielp hij een historisch engagement veilig te stellen om fossiele brandstoffen volledig uit te faseren. . “Hoe eerder we het doen, hoe minder pijnlijk het zal zijn”, aldus Hoekstra.

Doelstellingen

“Ik heb nog steeds het gevoel dat hij een groene jas draagt, maar ik heb ook het gevoel dat deze goed bij hem past”, zegt Eickhout. “En als je ziet hoe het debat over het klimaatbeleid in Europa is veranderd, bleef hij zelfs in februari bij die ambitieuze doelstellingen. Maar dat zou niet zijn gebeurd als we die voorwaarden niet met hem hadden afgesproken.”

Hij is kritischer over de impasse rond de landbouwhervormingen, met het argument dat zowel de commissie als de boerenvertegenwoordigers er niet in slagen de oorzaak van het probleem aan te pakken. “Wat we te vaak zien is dat het economische systeem boeren dwingt om op te schalen”, zegt Eickhout. “Hoe groter je bent, hoe meer subsidies je krijgt.

“Dus de boeren worden enerzijds in de richting van opschaling getrokken, en dan komen wij met ons klimaatbeleid en zeggen dat ze meer natuurinclusief moeten zijn. Klimaatextremen vereisen een veel diversere landbouwsector. Maar die twee stromen heffen elkaar op en de boeren zitten er middenin.”

Lange levensduur

Eickhout, 47 jaar oud, is een van de langstzittende Europarlementariërs en een van de weinigen met enige vorm van naamsbekendheid onder de kiezers. Hij werd voor het eerst verkozen in 2009. Hij studeerde scheikunde en milieuwetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en bracht zijn vroege carrière door in het voor onderzoeksorganisaties als het Nederlandse Milieugezondheidsagentschap, het RIVM en het klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC.

In 2007 was hij een van de auteurs van de vierde klimaatanalyse van het IPCC, waarin werd geconcludeerd dat de meeste temperatuurstijgingen sinds het midden van de jaren twintige eeuw werden veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen en dus door de mens veroorzaakt; later dat jaar deelde het IPCC de Nobelprijs voor de Vrede met Al Gore. Eickhout was echter gefrustreerd door het gebrek aan vooruitgang op het gebied van de klimaatverandering en besloot de politiek in te gaan. ‘Als je dingen wilt veranderen, moet je zelf aan de knoppen zitten’, heeft hij gezegd.

Vreemd genoeg draait Eickhout mee voor het gezamenlijke GroenLinks-PvdA-ticket, maar na de verkiezingen zullen de partijen in verschillende fracties zitten. PvdA-kiezers zullen dus helpen bij het kiezen van Groene Europarlementariërs, terwijl de stemmen van GroenLinks zullen meetellen voor de PvdA-kandidaten in de sociaal-democratische familie.

Gezamenlijke leien

Andere Nederlandse partijen hebben aparte kandidatenlijsten, maar zullen bij elkaar zitten, zoals D66 en de VVD, beide aangesloten bij de liberale ALDE/Renew-fractie. Het is een voorbeeld van de complexe machinaties die de Europese politiek ondoorzichtig kunnen laten lijken, maar Eickhout zegt dat “kiezers in staat zijn te begrijpen hoe het lijstensysteem werkt.”

Bovendien, zo betoogt hij, zullen de progressieve en linkse partijen nauwer moeten samenwerken om hun doelstellingen te bereiken als de verwachte verschuiving naar rechts plaatsvindt. Rechtse partijen hebben duurzaamheid aangevallen als een nicheactiviteit voor huiseigenaren in voorsteden die zich zonnepanelen kunnen veroorloven, maar Eickhout wijst op de voordelen voor mensen aan de onderkant van de inkomensschaal.

“Neem woningisolatie: dat is goed voor het klimaat, maar ook goed voor je banksaldo omdat je niet in een tochtig huis woont. Klimaatbeleid is sociaal beleid als het rechtvaardig wordt uitgevoerd.”

Migratie

Migratie is een ander onderwerp waarover GL-PvdA zegt dat Europa de kwetsbaren moet steunen, in dit geval grensarbeiders en asielzoekers, in plaats van hen buiten te sluiten aan de grens. “We willen meer Europese samenwerking op het gebied van migratie, maar als we inhumane grensprocedures zien waarbij we kinderen voor langere tijd opsluiten, dan verankeren we het concept van Fort Europa in de wet”, zegt Eickhout. “Dat is niet het Europa dat wij willen.

“Hetzelfde geldt voor arbeidsmigratie: wij zijn groot voorstander van arbeidsmigratie, maar Oost-Europese werknemers worden in Nederland van hun rechten beroofd. Ze worden ’s ochtends op de bus gezet en hebben geen idee waar ze gaan werken. Dat ondermijnt onze Europese waarden. Wij willen veel sterkere controles om dit soort misbruik van de rechten van arbeidsmigranten hard aan te pakken.”

Volgens Eickhout moet de hele basis van het economisch beleid in Europa worden losgekoppeld van het idee van groei en concurrentie tussen landen, ten gunste van een circulair model waarin landen hun hulpbronnen bundelen. “Daarom willen we veel meer Europese investeringen”, zegt hij.

Industrieel fonds

Een Europees industriefonds is veel effectiever en efficiënter dan landen die met subsidies tegen elkaar opbieden. Duitsland en Frankrijk gebruiken hun staatssteun om te bieden op industrieën in Nederland. De concurrentie die we nu hebben leidt tot allerlei inefficiënties, zoals de enorme subsidies voor fossiele brandstoffen. Ze moeten worden afgebouwd en er valt veel winst te behalen als we dat doen.”

Rechtse partijen beweren dat er meer beslissingen moeten worden genomen door de lidstaten om de nationale soevereiniteit te behouden, maar Eickhout zegt dat het idee dat soevereiniteit de naties van de EU sterker maakt een illusie is. “Waarom is energie zo duur in Europa? Dat komt omdat we 27 verschillende nationale energiebeleidsmaatregelen hebben, wat een gefragmenteerd energienetwerk en hogere energiekosten betekent. Daar lijden we allemaal onder. Als je goedkopere energie wilt, heb je meer samenwerking nodig.

“Het klinkt geweldig om te zeggen dat we soeverein willen zijn, maar het is schijnsoevereiniteit. Je doet alsof je land meer inspraak heeft, maar in werkelijkheid heb je minder inspraak, omdat bedrijven zullen vertrekken als je energie te duur wordt. Hetzelfde geldt voor de veiligheid. Als Oekraïne valt en Rusland sterker wordt, wat krijg je dan van de nationale soevereiniteit? Het is een nepdebat.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *