Press ESC to close

‘Onderdanig’ Afrika op het dak van paleis Amsterdam


Op een koninklijk paleis dat ooit het ‘achtste wereldwonder’ werd genoemd, staat een decoratief beeldhouwwerk dat Afrika in een ‘onderdanig’ licht uitbeeldt.

Een nieuwe tentoonstelling in het paleis in Amsterdam – gebouwd in de 17e eeuw als het prachtige stadhuis van Amsterdam – laat zien wat er precies op het dak van dit twintig meter hoge gebouw staat.

Naast perfect afgestemde Hemony-klokken, een gigantische windvaan en een 3.000 kilo wegend standbeeld van Prudence, onthult de tentoonstelling beelden van een ’timpaan’-paneel waarop staat dat Amsterdam de wereld domineert.

Europa wordt aan de ene kant vertegenwoordigd door het grote – en volledig geklede – stadsmeisje, omringd door Afrika en Azië die hulde brengen. Afrika wordt intussen geportretteerd door een bijna naakte vrouw met gebogen hoofd, enkele hurkende mannen en exotische dieren.

“Het contrast tussen Afrika en Europa spreekt boekdelen”, legt een bord in de tentoonstelling uit. “Terwijl Afrika wordt afgeschilderd als schaars gekleed en onderdanig, ziet Europa eruit als een koningin, elegant gekleed en met een kroon.”

Het westelijke timpaan met Afrika als eerbetoon. Foto: S Boztas

Veel van de decoratieve voorwerpen van het dak worden momenteel tentoongesteld en gerestaureerd tijdens onderhoudswerkzaamheden aan het dak, maar het timpaan staat nog steeds op zijn plaats, hoog boven de stad. Marjan Pantjes, curator van de tentoonstelling, zei dat ze ervoor kozen om er een foto van te tonen, omdat deze een geschiedenis vertegenwoordigt die ze niet wilden negeren.

“Het hele dak gaat eigenlijk over rijkdom en over macht en er zijn veel invalshoeken die je daarop kunt innemen”, zei ze. “Het westelijke timpaan, dat nu gerestaureerd wordt, gaat duidelijk over de hiërarchie van toen en het is duidelijk dat Amsterdam in het midden zit en goederen ontvangt. Wij kijken daar nu heel anders naar, maar veel mensen zijn zich er niet eens van bewust dat dit beeld daarboven hangt.

“Dit is een uitnodiging om omhoog te kijken en te vragen: zie jij welk verhaal er verteld wordt? Welke boodschap heeft het? Wat denk je er nu van? En laten we daarover praten.”

De tentoonstelling toont ook een video waarin historicus Jennifer Tosch, oprichtster van Black Heritage Tours, het dak op gaat om het timpaan zelf te bekijken. Kijkend naar de levensgrote figuren op de muurversiering noemde ze het een verhaal over ‘de glorie van de zogenaamde Gouden Eeuw’ en een verhaal dat bewaard moet blijven.

“Het schip staat centraal en vervoert al deze schatten van over de hele wereld”, zei ze. “Het vertelt een compleet verhaal, [but] vanuit een breder perspectief buitte deze natie de mensen uit die deze producten konden produceren, exploiteerde het land zelf, en dat werd naar Amsterdam getransporteerd.”

Ze was vooral ontroerd door de kwaliteit van het snijwerk van 17e eeuwse Afrikanen. “Ze waren niet zojuist bedienden of onderdanig,’ zei ze. “En ik voel me emotioneel omdat onze voorouders, al onze voorouders, altijd deel uitmaakten van het verhaal. Misschien niet in gelijke verhoudingen, maar niet uitgewist.”

Tosch voegde eraan toe dat het belangrijk was om dergelijke beelden te bespreken in plaats van ze te verbergen. “Er is altijd een debat gaande over wat we doen met de symbolen van dit koloniale verleden”, zei ze. “Ik geloof dat als we al deze symbolen verwijderen, we het gevaar lopen dit verleden moedwillig opnieuw te vergeten en uit te wissen. Dit is een cultureel archief dat je niet in een museum ziet, het onzichtbare in het zicht, waardoor de verborgen geschiedenis zichtbaar wordt.”

Het timpaan heeft soortgelijke scènes als een van de zijkanten van een gouden koets gemaakt eind jaren 19e eeuw en traditioneel gebruikt voor ceremoniële evenementen. Na een reeks protesten werd de coach in 2022 door koning Willem-Alexander met pensioen gestuurd tot een moment “dat Nederland er klaar voor is” en hedendaagse ervaringen met discriminatie minder “pijn” veroorzaken, zei hij.

De tentoonstelling werd geopend door koning Willem-Alexander. Foto: Odi Busman

Het paleis werd daarentegen gebouwd op het hoogtepunt van de Nederlandse koloniale macht en rijkdom, in 1648. Het werd gebouwd met een grote zaal die op elk moment van de dag het licht opvangde. De voltooiing duurde twintig jaar (waaronder tien jaar voor de bouw van het paleis). dak). Het gebouw is ontworpen door architect Jacob van Campen en bij de inrichting is kosten noch moeite gespaard, zowel op het maaiveld als hoog boven de stad.

Pantjes vertelde aan Dutch News dat ze het met Tosch eens was dat alle elementen een verhaal vertellen. “Dit culturele archief dat je hebt pleit eigenlijk voor al die mensen uit verschillende delen van de wereld: ze waren altijd in het verhaal, misschien niet altijd op gelijke wijze, maar laat ze eigenaar worden van dit soort representatie”, zei ze. . “En aan de hand van dit object – een onderdeel van dit dak – kunnen we samen vooruit kijken.”

Opzoeken! Een dak vol verhalen opent op 29 juni en loopt tot 22 september

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *